Goed voor jezelf zorgen als moeder is erg belangrijk en toch doen de meeste moeders het te weinig en zonder structuur. Zij denken gezond te eten (terwijl ze soms helemaal niet eten) en daarmee de extra belasting die er is, fysiek en mentaal, te compenseren.

Ze houden geen rekening met ontzwangeren en wat er van het lijf gevraagd is. Want zeg nou eerlijk, een baby regeert je hele dag en al je aandacht dus denk je geen tijd meer over te hebben voor jezelf.

Als je niet dagelijks met goede zelfzorg bezig bent, gaat het ten koste van je gezondheid, weerstand en weerbaarheid. De kans is groot dat je op den duur zelfs postnatale klachten ontwikkeld. En dat wil je niet hebben!

Wat je moet weten is dat het reeel is dat je klachten krijgt van baby blues en ontzwangeren. Maar ook dat je met de juiste zelfzorg er goed doorheen kunt komen.

Vermijd de 5 meest gemaakte fouten na de bevalling waardoor ontzwanger-verschijnselen kunnen verergeren of ernstige postnatale klachten worden.

• Niets meer voor jezelf doen

• Niets meer met je partner doen

• Zo snel mogelijk ‘de oude’ willen worden

• Niet meer voor jezelf zorgen

• Denken dat je alles zelf moet doen

Kortom: klachten zijn te verwachten maar als je ze accepteert en jezelf goed in de gaten houdt, wegen ze niet op tegen de vreugde die je ervaart van je baby.

Zo ontzwanger je je lichaam

Zwanger zijn is een zware opgave voor je lichaam. Hormonen gieren door je lijf, je komt gemakkelijk tien kilo (of meer) aan en je krijgt last van allerlei kwaaltjes zoals ochtendmisselijkheid, en klachten, pijn aan je bekkenbodem, last van je rug, moeilijk kunnen slapen etc. Ook de bevalling vergt meer dan genoeg van je. Om te herstellen én te ontzwangeren is dan ook eerst en vooral …

1) Tijd nodig
Zeker als je borstvoeding geeft, is het geen goed idee om snel streng te gaan diëten om je lichaam terug te krijgen. Een lichaam zoals Victoria Beckham (lees: vel over been) is niét je streefdoel. Bovendien zijn de hormonen niet zomaar verdwenen en kunnen sommige emoties nogal overweldigend zijn.

Geef jezelf de tijd om in je rol te kruipen en die te vormen. Voor de lichamelijke aanpassingen mag je rekenen op zes à acht weken, al verschilt dat van vrouw tot vrouw. De eerste menstruatie geeft het einde van de (fysieke) ‘ontzwangeringsperiode’ aan.

Maar moeder zijn en wennen aan je nieuwe leven is meer dan alleen lichamelijke veranderingen. Vele websites over het onderwerp gaan ook dieper in op de emoties rond het moederschap én tips om jezelf terug in het gareel te krijgen. Vrouw.nl en kindjeopkomst.nl besteden er uitgebreid aandacht aan. Zij raden ook aan:

2) Sporten
Zeker je buikspieren en bekkenbodemspiering kunnen best een training gebruiken. Wil of kan je niet zonder je kind, ga dan veel wandelen of ga samen zwemmen. Let wel: doe dit niet te fanatiek en te snel na de bevalling en zorg dat alle wonden geheeld zijn. Toch wacht je ook beter niet te lang. Als je je snel beter in je lijf voelt, zal dat afstralen op je relatie met je kind (en je partner!)

3) Slapen
Slaap is niet vanzelfsprekend als kersverse moeder, zeker niet de eerste maanden. Toch is slaap een belangrijke factor in het herstel én op je gewicht. Wie moe is, grijpt sneller naar te vet of te zoet eten. Spreek met je partner een uitslaapdag af of schakel trotse grootouders in.

Bij een huilbaby is dit gemakkelijker gezegd dan gedaan. Gefrustreerd worden, verergert de zaak echter alleen maar (de uren tellen die je niét geslapen hebt ook). Blijf kalm en plan een rustdag. Daar hoef je je echt niet schuldig om te voelen: je kan alleen goed voor je kind blijven zorgen, als je zelf ook uitgerust bent.

4) Hulp mag
Als mama ben je niét supervrouw: een vriendin die boodschappen brengt, of even komt opletten terwijl jij naar de kapper gaat (of slaap inhaalt), is géén schande. De sleutel is wel: vraag erom en plan het.

De dag zelf bellen is meestal een probleem, omdat de meeste werken. Vooruit denken is misschien een lastige opgave als kersverse moeder, maar het helpt wél je leven structureren.

5) Verlies jezelf niet
Het moederschap mag dan overweldigend zijn, je bent niet alleen maar een moeder. Je bent ook nog jezelf, een partner, een dochter, een zus, een vriendin en/of een werknemer. Verlies dat niet uit het oog. Het is niet omdat je een baby hebt, dat jij niet meer bestaat.

Maak dan ook bewust tijd voor jezelf en doe af en toe iets dat jij graag doet (een bad nemen, een boek lezen) en sta jezelf toe ook aandacht aan jezelf te geven, door nieuwe kleren te kopen of jezelf te trakteren op een schoonheidsbehandeling.

6) Vergeet je partner niet
Jij kan maar niet begrijpen waarom het zo lang duurt als hij de pamper ververst, en dan hangt hij nog scheef ook. Nee, dan doe je het liever zelf.

Foute redenering! Ten eerste ontneem je je partner zo de kans om een band te vormen met het kind, ten tweede is een andere manier niet noodzakelijk verkeerd en misschien wel het belangrijkst; je ontzeg jezelf een rustpauze! Laat je partner ook een deel van de taken doen.

Tot slot: vergeet jullie relatie niet. Maak bewust tijd voor elkaar, praat bij en liefst met de baby (of jullie) uit huis.

7) Seks
De eerste weken na de bevalling mag het niet, en daarna ‘komt het er niet meer van’. Toch blijft seks belangrijk, ook al ben je doodmoe en heb je geen zin. Geef jezelf de kans weer zin te krijgen. Een goede stap is je kind in zijn eigen kamer te laten slapen (of toch tenminste in zijn eigen bed).

Zorg voor anticonceptie: ook kort na een zwangerschap kan je weer zwanger worden. In principe niet zolang je borstvoeding geeft, maar mogelijk is het wel.

Vriendinnen
Verlies je vrienden niet uit het oog. Ze hebben allemaal begrip voor weken of zelfs een paar maanden zonder tijd voor een afspraakje. Maar ooit willen ze jou, hun vriendin, terug. En eerlijk: je wil hen toch ook niet kwijt? Besef dat ook zij tijd nodig hebben om te wennen aan jou als moeder en dat het nooit meer écht zal zijn zoals vroeger.

9) Relax en geniet
Néé, je hoeft niet persé te strijken als je baby een uurtje slaapt. Ook jij mag eens een dutje doen, de krant lezen, of je favoriete serie inhalen. Of gewoon dromerig liggen staren naar je baby. Deze periode komt nooit meer terug: vergeet dus niet te genieten van de tijd met je baby.

10) Wat als er geen roze wolk is?
Ongeveer 10 procent van de vrouwen lijdt na de bevalling aan een postnatale depressie. Een veel hoger percentage krijgt een lichtere vorm over zich heen (babyblues). Verwarde, gemengde en soms negatieve gevoelens die de eerste dagen en weken opduiken. Weet ook dat vele moeders met méér kwaaltjes en problemen kampen dan ze zelf (dapper glimlachend) zullen toegeven.

Uit Nederlands onderzoek blijkt dat 70 procent van de vrouwen na een jaar nog steeds erg weinig energie heeft. De helft heeft last van de rug, heeft vaker hoofdpijn en heeft minder interesse in seks. Vier op de tien vrouwen noteren slaapproblemen.

Blijf je moe, futloos en voel je je depri: stap dan naar een dokter. Als ze je klachten niet serieus nemen, stap dan naar een andere en/of andere hulpverlener. De lichamelijke klachten kunnen best te wijten zijn aan een vitamine- of mineralentekort (of gewoon slaaptekort!), maar soms is er meer aan de hand. In dat geval heb je misschien hulp nodig. Laat die ook toe.